Azərbaycan–Türkiyə birliyi: heç bir qüvvənin poza bilməyəcəyi strateji maraqlar və sarsılmaz qardaşlıq

Azərbaycanla Türkiyəni birləşdirən münasibətlər ortaq tarixə və milli-mənəvi dəyərlərə əsaslanır. Lakin bu əlaqələrin uzunmüddətli davamlılığını təmin edən əsas amillər enerji təhlükəsizliyi, qarşılıqlı investisiyalar, nəqliyyat dəhlizləri, geosiyasi koordinasiya və ortaq iqtisadi maraqlarla bağlıdır.

Türkiyənin Ədalət və İnkişaf Partiyasının sözçüsü Ömər Çelikin “Türkiyə ilə Azərbaycanı ayırmağa imkan verməyəcəyik” bəyanatı iki ölkə arasındakı münasibətlərin strateji əhəmiyyətini bir daha gündəmə gətirib.

Expressxeberler.az xəbər verir ki, Azərbaycan-Türkiyə əlaqələri artıq yalnız iki xalq arasındakı mənəvi bağlılıqla məhdudlaşmır. Bu münasibətlər regionun təhlükəsizlik arxitekturasına, Avrasiya ticarət marşrutlarına, enerji bazarlarına və Türk dünyasının gələcək inteqrasiyasına təsir göstərən strateji əməkdaşlıq modelinə çevrilib.

Bu baxımdan, iki ölkə arasındakı münasibətləri zəiflətmək istəyən qüvvələrin qarşısında yalnız tarixi yaddaş və qardaşlıq amili deyil, həm də qarşılıqlı maraqlara, institusional əməkdaşlığa və iqtisadi əlaqələrə əsaslanan geniş tərəfdaşlıq sistemi dayanır. Ayrı-ayrı fikir ayrılıqlarından istifadə etmək mümkün olsa da, möhkəm təməllər üzərində qurulan əməkdaşlığı sarsıtmaq daha mürəkkəb prosesdir. Çünki bu tərəfdaşlıq hər iki dövlət üçün konkret siyasi və iqtisadi imkanlar yaradır.

Qardaşlıq siyasi şüardan strateji sistemə çevrilir

Azərbaycan-Türkiyə münasibətlərinin əsas xüsusiyyətlərindən biri onların hüquqi və institusional çərçivəyə malik olmasıdır. 2021-ci il iyunun 15-də imzalanan Şuşa Bəyannaməsi iki ölkə arasındakı əlaqələri müttəfiqlik səviyyəsinə yüksəldib. Sənəddə təhlükəsizlik, müdafiə, iqtisadiyyat, enerji, nəqliyyat və regional əməkdaşlıq əsas istiqamətlər kimi müəyyənləşdirilib.

Bəyannamədə Şərq-Qərb nəqliyyat dəhlizinin inkişafı, enerji marşrutlarının gücləndirilməsi, eləcə də Naxçıvanla Azərbaycanın digər əraziləri arasında nəqliyyat əlaqələrinin genişləndirilməsi kimi məsələlər də əksini tapıb.

Bu amillər göstərir ki, iki ölkə arasındakı münasibətlərin davamlılığı yalnız liderlərin şəxsi münasibətlərindən və siyasi bəyanatlardan asılı deyil. Dövlətlərarası sənədlər, birgə layihələr, iqtisadi müqavilələr və təhlükəsizlik mexanizmləri əməkdaşlığın institusional əsaslarını möhkəmləndirir. Siyasi şəraitdə dəyişikliklər baş versə belə, bu mexanizmlər tərəfdaşlığın davam etdirilməsi üçün mühüm dayaq rolunu oynayır.

Bununla yanaşı, strateji müttəfiqlik bütün məsələlərdə maraqların tam üst-üstə düşməsi demək deyil. Azərbaycan və Türkiyənin iqtisadi prioritetləri, beynəlxalq münasibətlərdə manevr imkanları və bəzi regional məsələlərə yanaşmaları arasında müəyyən fərqlər yarana bilər.

Strateji tərəfdaşlığın yetkinliyi həmin fərqləri inkar etməkdə deyil, onları açıq dialoq, qarşılıqlı hörmət və diplomatik əməkdaşlıq yolu ilə idarə etməkdədir. Kənar qüvvələrin iki ölkə arasındakı münasibətlərə təsir imkanları da müəyyən dərəcədə bu dialoqun keyfiyyətindən və tərəflərin ortaq maraqları qorumaq bacarığından asılıdır.

Azərbaycan və Türkiyənin strateji əməkdaşlığı regional təhlükəsizlik, iqtisadi inkişaf və Türk dünyasının inteqrasiyası baxımından əhəmiyyətini qoruyur. Bu əlaqələrin gələcək gücü isə tarixi qardaşlığın qarşılıqlı etimad, institusional əməkdaşlıq və konkret ortaq layihələrlə daha da möhkəmləndirilməsindən asılı olacaq.

‼️Hər gün Expressxeberler.az saytına daxil olub ölkədə və dünyada baş verən hadisələri dərhal oxuyun