FETÖ-dən sonra Türkiyədə yeni təriqət həyəcanı – əməliyyatlar başladı

Expressxeberler.az xəbər verir ki, Türkiyədə dini icmalar ətrafında baş verən son proseslər qapalı dini-sosial şəbəkələrin hansı mərhələdə siyasi, iqtisadi və təşkilati gücə çevrilə biləcəyi məsələsini yenidən gündəmə gətirib.

Türkiyədə “Süleymançılar” kimi tanınan dini icma ilə bağlı aparılan istintaq da diqqət çəkən mövzulardandır. 2026-cı ilin avqustundan etibarən 17 vilayətdə əməliyyatlar keçirildiyi, çoxsaylı ünvanlarda axtarışlar aparıldığı və bir sıra şəxslərin saxlanıldığı barədə məlumatlar yayılıb.

İstintaqın mərkəzində icmanın rəhbəri kimi təqdim olunan Alihan Kuriş və onunla əlaqələndirilən maliyyə-iqtisadi strukturun dayandığı bildirilir. Türkiyə rəsmiləri isə araşdırmanın dini etiqada deyil, maliyyə və təşkilati fəaliyyətə yönəldiyini vurğulayıblar.

Bu proseslər fonunda Türkiyənin FETÖ təcrübəsi də yada düşür. FETÖ uzun illər ərzində təhsil müəssisələri, yataqxanalar, müxtəlif ictimai strukturlar və sosial əlaqələr vasitəsilə geniş şəbəkə formalaşdırmışdı. Sonrakı mərhələdə isə Türkiyə dövləti bu strukturu milli təhlükəsizlik məsələsi kimi qiymətləndirdi.

Azərbaycan üçün də bu mövzu xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Azərbaycan-Türkiyə arasında sıx sosial və mədəni əlaqələr nəzərə alınaraq, Türkiyədə formalaşan dini-sosial şəbəkələrin Azərbaycana mümkün təsiri diqqətdən kənarda qala bilməz.

2026-cı ilin sentyabrında Azərbaycanda “Süleyman camaatının Bakı məntəqəsi üzrə rəhbəri” kimi təqdim olunan şəxsin və digər şəxslərin xüsusi xidmət orqanlarının tədbirləri nəticəsində məsuliyyətə cəlb edilməsi barədə məlumatların yayılması da mövzunun Azərbaycan üçün yalnız Türkiyənin daxili məsələsi olmadığını göstərir.

Burada əsas məsələ dini inanc deyil. Dini etiqad azadlığı ilə qanunsuz təşkilatlanmanı bir-birindən ayırmaq vacibdir. Təhlükə hər hansı dini icmanın mövcudluğunda deyil, qapalı bir şəbəkənin dövlət nəzarətindən kənarda maliyyə, kadr, təhsil, informasiya və siyasi əlaqələr sistemi yaratmasında yarana bilər.

FETÖ təcrübəsinin əsas dərslərindən biri də məhz budur: təhlükə yalnız açıq siyasi fəaliyyətlə deyil, illər ərzində formalaşan sosial və təşkilati şəbəkə vasitəsilə də ortaya çıxa bilər.

Türkiyədə “Süleymançılar” ətrafında aparılan hazırkı araşdırmalar isə yeni bir sual doğurur: FETÖ təcrübəsindən sonra dövlətlər oxşar təşkilati modelləri vaxtında müəyyən edə biləcəklərmi?

Expressxeberler.az