Boşanmadan sonra valideyn və uşaq hüquqları – Uşağın valideynlərlə görüşünə kim mane ola bilər?
Dünya
Expressxeberler.az xəbər verir ki, boşanmadan sonra uşağın hüquqları, valideynlərin məsuliyyəti və ata ilə ana arasında ünsiyyət məsələsi cəmiyyətdə müzakirə olunan mövzulardandır.
Azərbaycanın Ailə Məcəlləsinə əsasən, valideynlərin nikahının pozulması və ya ayrı yaşaması uşağın hüquqlarına təsir etmir. Uşaq hər iki valideyni ilə ünsiyyətdə olmaq hüququna malikdir.
Qanunvericiliyə görə, uşağın ata ilə görüşməsi yalnız atanın hüququ deyil, ilk növbədə uşağın hüququdur. Buna görə də valideynlər arasında şəxsi münaqişələr, incikliklər və narazılıqlar uşağın digər valideynlə ünsiyyətinin əsassız məhdudlaşdırılması üçün qanuni əsas sayıla bilməz.
Ailə Məcəlləsinin 61-ci maddəsinə əsasən, uşaqdan ayrı yaşayan valideyn onunla ünsiyyət saxlamaq, tərbiyəsində və təhsili ilə bağlı məsələlərin həllində iştirak etmək hüququna malikdir. Uşaqla yaşayan valideyn isə digər valideynlə uşağın sağlamlığına və inkişafına zərər yetirməyən ünsiyyətə mane olmamalıdır.
Bununla belə, valideynin davranışı uşağın fiziki və ya psixi sağlamlığına, təhlükəsizliyinə və mənəvi inkişafına real təhlükə yaradırsa, ünsiyyətin məhdudlaşdırılması məsələsi qaldırıla bilər. Belə hallar obyektiv araşdırılmalı və hüquqi qaydada qiymətləndirilməlidir.
Valideynlər görüş qaydası ilə bağlı qarşılıqlı razılığa gələ bilərlər. Razılıq əldə olunmadıqda isə məsələ qanunvericiliklə müəyyən edilmiş qaydada məhkəmədə həll edilir. Bu zaman uşağın yaşı, psixoloji vəziyyəti, valideynlərlə münasibətləri və digər mühüm hallar nəzərə alınır.
Ailə Məcəlləsinin 52-ci maddəsi uşağın fikrinin öyrənilməsini də nəzərdə tutur. 10 yaşına çatmış uşağın fikri, onun mənafeyinə zidd hallar istisna olmaqla, mütləq nəzərə alınmalıdır. Lakin bu, uşağın valideynlərindən birini seçməyə məcbur edilməsi demək deyil.
Digər mühüm məsələ aliment və valideynlik məsuliyyətidir. Aliment ödəmək valideynin lütfü deyil, qanuni vəzifəsidir. Alimentin gecikdirilməsi digər valideynə uşağın görüş hüququnu özbaşına məhdudlaşdırmaq səlahiyyəti vermir. Eyni zamanda, aliment ödəmək də valideynin tərbiyə, təhsil, sağlamlıq və emosional qayğı ilə bağlı bütün öhdəliklərini əvəz etmir.
Ailə Məcəlləsinin 60-cı maddəsinə əsasən, valideynlik hüquqları uşaqların mənafeyinə zidd həyata keçirilə bilməz. Uşaqların fiziki və psixi sağlamlığına, mənəvi inkişafına zərər vuran davranışlara yol verilməməlidir.
Məsələnin mənəvi və psixoloji tərəfi də xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Valideynlərin bir-birinə qarşı mənfi münasibətini uşağa ötürməsi, onu ata və ana arasında seçim etməyə məcbur etməsi uşağın emosional vəziyyətinə mənfi təsir göstərə bilər.
Boşanma iki insanın ailə münasibətlərinə son qoymasıdır, lakin onların övladları qarşısındakı məsuliyyətini aradan qaldırmır. Uşaq nə atanın, nə də ananın mülkiyyətidir. O, öz hissləri, düşüncələri və hüquqları olan müstəqil şəxsdir.
Valideynlər bir-birindən ayrıla bilərlər, lakin uşağın mənafeyinə zidd hallar olmadığı müddətdə onun digər valideynlə sağlam münasibət qurmaq hüququna hörmət etməlidirlər.
Hər gün Expressxeberler.az saytına daxil olaraq ölkədə və dünyada baş verən hadisələri izləyin.
#Ailə #Boşanma #UşaqHüquqları #Expressxeberler.az



